Grašak predstavlja interesantnu sirovinu za industriju stočne hrane jer u jednom sastojku kombinuje dva važna izvora hranljivih materija – biljne proteine i skrob. Zbog toga graškovo brašno može imati dvostruku ulogu u formulaciji: doprinosi proteinskoj vrednosti obroka, ali istovremeno obezbeđuje i energiju. Njegova primena može pomoći proizvođačima da diversifikuju izvore sirovina i smanje zavisnost od pojedinih tradicionalnih sastojaka.
Više od biljnog proteina
Za razliku od sojine sačme, koja se prvenstveno koristi kao proteinska sirovina, grašak sadrži značajnu količinu skroba – često oko 40–50%, dok sadržaj sirovih proteina najčešće iznosi približno 20–25%. Konkretne vrednosti zavise od sorte, porekla i načina obrade.
Ova kombinacija čini graškovo brašno zanimljivim za formulacije u kojima se istovremeno traže izvori proteina i energije. Grašak je takođe dobar izvor lizina, aminokiseline koja je često ograničavajuća u žitaricama. Sa druge strane, relativno je siromašan sumpornim aminokiselinama, posebno metioninom, pa je važno posmatrati kompletan aminokiselinski profil recepture.
Može li zameniti sojinu sačmu i žitarice?
Graškovo brašno može delimično zameniti sojinu sačmu i određene količine žitarica, ali ne u odnosu 1:1. Njegova prednost je u tome što omogućava kombinovanje proteinskog i energetskog doprinosa u jednoj sirovini. Ipak, konačna količina uključivanja zavisi od vrste i uzrasta životinja, nutritivnih potreba i ostatka recepture.
Jedan manje poznat izazov predstavljaju prirodno prisutni antinutritivni faktori, poput inhibitora tripsina, tanina i pojedinih oligosaharida. Oni mogu uticati na svarljivost hranljivih materija i iskorišćenje hrane. Odgovarajuća termička obrada može smanjiti aktivnost nekih od ovih jedinjenja, ali efekat zavisi od primenjenog postupka.
Šta je važno za proizvođače stočne hrane?
Prilikom uvođenja graškovog brašna u recepturu nije dovoljno posmatrati samo procenat proteina. Važno je analizirati sadržaj skroba, vlakana, aminokiselinski profil i svarljivost, kao i ujednačenost kvaliteta između različitih isporuka.